كوددهي از طريق آبياري يا كود آبياري يكي از پيشرفته ترين و كاراترين روشهاي كوددهي است. زيرا كه دو فاكتور مهم رشد گياه يعني آب و مواد غذايي در يك زمان و به موقع در اختيار گياه قرار مي گيرد. استفاده از روش كود آبياري اين امكان را بوجود مي آورد كه مواد غذايي در پياز رطوبتي نزديك ريشه ها يعني محلي كه معمولا" فعاليت جذب عناصر غذايي توسط ريشه ها حداكثر است در اختيار گياه قرار گيرد كه اين امر به نوبه خود موجب صرفه جويي در مصرف كود مي گردد.
بطور كلي روش كود آبياري در مقايسه با روشهاي معمول كوددهي داراي مزاياي زير مي باشد:
1- در روشهاي استفاده از كودهاي جامد و مصرف خاكي كودها ، دسترسي ريشه گياه به عناصر غذايي بعلت عدم تحرك بسياري از عناصر غذايي در خاك محدود و اندك است درحاليكه در روش كود آبياري با كودهاي سوسپانسيون تمامي منطقه گسترش ريشه گياه در خاك از محلول آب و سوسپانسيون پرشده وتمامي حجم ريشه گياه قادر به استفاده از محلول غذايي مي باشد.
2- كودهاي جامد مصرف شده در خاك تا هنگامي كه بطور كامل بصورت محلول در آب در نيايند ، قابل استفاده براي گياه نخواهند بود. در صورتيكه عناصر غذايي در كودهاي سوسپانسيون كاملا" محلول بوده و به سهولت در دسترسي گياه قرار مي گيرند.
3- كودهاي سوسپانسيون به سهولت در سيستمهاي آبياري تحت فشار قابل استفاده هستند.
4- كودهاي حيواني حاوي آلودگيهاي قارچي بوده كه موجب بروز عوارضي همچون زهرابه آفلاتوكسين در محصول پسته مي گردند درحاليكه كودهاي سوسپانسيون فاقد اين آلودگيهاي قارچي هستند.
5-در روش كود آبياري با كودهاي سوسپانسيون در هزينه هاي كارگري ، ماشين آلات ، حفر چالكود و... كه در روشهاي مصرف خاكي كودها وجود دارد صرفه جويي مي شود.
6-در روشهاي كوددهي با كودهاي جامد ، معمولا" نياز به ورود ماشين آلات بداخل باغ و بين رديفهاي درختان مي باشد كه اين كار موجب كوبيده شدن و سخت شدن خاك باغ مي گردد در حاليكه اين مشكل در روش كود آبياري وجود ندارد.
7- در روش كود آبياري ، امكان مصرف كم ، مكرر ، مداوم و تقسيطي عناصر غذايي در طول دوره رشد مطابق با نياز گياه وجود دارد. به عبارت ديگر بزرگترين مزيت اين روش نسبت به ساير روشهاي كود دهي ، فراهم نمودن عناصر غذايي براساس نياز گياه در مراحل مختلف رشد و در نتيجه افزايش راندمان كودها مي باشد.
8- با استفاده از كودهاي سوسپانسيون ، استفاده و كاربرد عناصر كم مصرف و ريز مغذي كه معمولا" بواسطه مقادير مصرف ناچيزشان ، كاربرد آنها بصورت مصرف خاكي مشكل است ، به سهولت و راحتي انجام مي گيرد.
9- روش كود آبياري موجب افزايش عملكرد ، بهبود كيفيت محصول ، افزايش راندمان كود ، حداقل تلفات كودي ناشي از آبشويي و كنترل غلظت مواد محلول خاك مي گردد.
انواع كودهاي سوسپانسيون جنوبگان به شرح زير مي باشد :
سوسپانسيون شماره یک جنوبگان حاوي 8% فسفر و 12% پتاسيم
سوسپانسيون شماره دو جنوبگان حاوي 5% آهن و 5% روي
سوسپانسيون شماره سه جنوبگان حاوي 4% منگنز و 1.2% مس
در روشهاي آبياري سنتي و سطحي از يك بشكه شيردار براي رقيق كردن سوسپانسيون و اضافه كردن آن به آب آبياري استفاده مي شود. شير خروجي بشكه بايستي به قسمي تنظيم و كاليبره گردد كه محتويات داخل آن طي يك ساعت تخليه شود. مقدار كود موردنياز هر بشكه از حاصل تقسيم كود مصرفي يك هكتار بر مدت آبياري يك هكتار بدست مي آيد به عنوان مثال اگر براي يك هكتار 200 ليتر سوسپانسيون توصيه شده و آبياري يك هكتار نيز در طول 10 ساعت انجام مي گيرد كود مصرفي جهت هربشكه 20 ليتراست كه پس از اضافه نمودن آب به آن و افزايش حجم و رقيق نمودن كود مصرف مي گردد.
و در مجموع براي يك هكتار در 10 ساعت آبياري 10 بشكه كود رقيق شده مورد نياز خواهد بود. به عبارت ديگر تعداد بشكه هاي آب و كودي كه بايستي براي يك مساحت معين مصرف شود مساوي تعداد ساعات آبياري آن زمين خواهد بود و مقدار سوسپانسيوني كه در هر بشكه بايستي ريخته شود ازحاصل تقسيم سوسپانسيون توصيه شده براي آن زمين بر تعداد ساعات آبياري آن زمين بدست مي آيد.
هنگام كاربرد كودهاي سوسپانسيون در روشهاي آبياري سطحي جهت تقليل ناهمگني پخش كود در طول كرت (اختلاف آب و كود نفوذ كرده در ابتداي كرت نسبت به انتهاي كرت) ، بهتر است هنگامي كود سوسپانسيون به آب آبياري اضافه شود كه آب آبياري حدود دو سوم طول كرت را پيموده باشد دراينصورت زمان آبياري جهت محاسبه تعداد بشكه ها و مقدار كودمصرفي در هربشكه بايستي اصلاح شده و مقداري كمتر از زمان معمول آبياري درنظرگرفته شود.
بطور كلي به جهت آنكه يكنواختي پخش و توزيع آب عامل مهمي در موفقيت روش كودآبياري مي باشد كاربرد كودهاي سوسپانسيون در سيستمهاي آبياري تحت فشار به خصوص سيستمهاي آبياري قطره اي و آبياري زيرزميني مناسب تر از كاربرد آن در روشهاي سطحي است اما با اين وجود كاربرد روش كود آبياري در آبياري سطحي مي تواند راندمان مصرف كودها را در مقايسه با روشهاي معمول مصرف سطحي و خاكي كودها بطور قابل ملاحظه اي افزايش دهد.
- در سيستمهاي آبياري تحت فشار دقت شود غلظت سوسپانسيون در آب آبياري بيش از 2 درهزار نباشد.
- در هرنوبت مصرف سوسپانسيون بهتر است به ازاء هر هكتار 50 كيلو كودازته را به سوسپانسيون رقيق شده اضافه كرد و هم زد تا كاملا" حل شود يا بطور جداگانه حل نموده و به سوسپانسيون اضافه نمود.
- از مخلوط كردن سوسپانسيونها با هم جدا" خودداري شود كه موجب رسوب مي گردد و نيز به جهت رقابت عناصر در جذب از مصرف همزمان سوسپانسيونها خودداري شده و هركدام از آنها در آبياري هاي جداگانه به تنهايي مصرف شوند.
- سوسپانسيون جنوبگان مصرف عمومي داشته و براي باغات ، زراعات ، گلخانه ها ، نهالستانها ، جاليزكاري ، فضاي سبز و گياهان زينتي قابل مصرف است.
- زمان مصرف براي درختان و باغات از اولين آبياري بهاره تا يك ماه قبل از ريزش برگها و در زراعات 3 هفته پس از كاشت تا يك ماه قبل از برداشت ، مي باشد.
- مقدار متوسط مصرف كودهاي سوسپانسيون مجموعا" 1000 ليتر ( 600 ليتر سوسپانسيون شماره 1 ، 250 ليتر سوسپانسيون شماره 2 ، 150 ليتر سوسپانسيون شماره 3 ) براي يك هكتار در طول فصل رشد مي باشد.
براي زراعات و همچنين باغات با دور آبياري كوتاه ، ترتيب و مقدار مصرف به ازاء هر هكتار به شرح زير مي باشد :
دوره اول : آبياري نوبت اول : 200 ليتر سوسپانسيون شماره 1
آبياري نوبت دوم : 80 ليتر سوسپانسيون شماره 2
آبياري نوبت سوم : 50 ليتر سوسپانسيون شماره 3
اين دوره كوددهي براي دو دوره ديگر بفاصله 10 تا 15 روز تكرار شود تا مجموع سوسپانسيون مصرفي در سال به 1000 ليتر در هكتار برسد.
براي باغات با دور آبياري طولاني مانند باغات پسته ترتيب و مقدار مصرف به ازاء هر هكتار و زمان مصرف به شرح زير مي باشد :
نوبت اول : همراه با اولين آبياري پس از سبز شدن درختان : 250 ليتر سوسپانسيون شماره 2
نوبت دوم : پس از خاتمه تلقيح و شروع تشكيل ميوه : 150 ليتر سوسپانسيون شماره 3
نوبت سوم : همزمان با دوره اوج رشد ميوه : 600 ليتر سوسپانسيون شماره 1
براي درختان پسته نوبت اول اواخر اسفند يا اوايل فروردين ، نوبت دوم اوايل خرداد و نوبت سوم اواسط تيرماه مي باشد.
ميزان توصيه شده سوسپانسيون براي مصرف در حالت متعارف و شرايط معمول بوده و در صورتيكه خاك كمبودهاي بيشتر داشته و يا غني از بعض عناصر باشد ، مقادير مورد نياز سوسپانسيون با توجه به آزمونهاي آب و خاك و برگ متفاوت خواهد بود .